Viyana Belgesi
1. 1975 yılında Helsinki'de yapılan konferans sonunda kabul edilen güvenlik için temel prensipler ile güven ve güvenlik artırıcı önlemler, zaman içinde geliştirilerek 1990 yılında Viyana Belgesi adı altında toplanmıştır.
2. Maksadı kara ve deniz alanı dâhil olmak üzere tüm Avrupa'da güvenin sağlanmasına ve artırılmasına hizmet etmek olan Viyana Belgesi ilk olarak; Türkiye'nin de iştirak ettiği 19-21 Kasım 1990 tarihleri arasında Paris'te yapılan Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı zirvesinde; taraf devletlerin devlet ve hükümet başkanlarınca onaylanarak 1991 yılında yürürlüğe girmiştir. Viyana Belgesine daha sonraki süreç içerisinde 1992 ve 1994 yıllarında revizyonlar yapılmıştır. Halen 18-19 Kasım 1999 tarihlerinde İstanbul'da yapılan AGİT zirvesinde imzalanan 1999 yılı Viyana Belgesi (VB-99) yürürlüktedir.
3. Viyana Belgesi; AGİT'e katılan ülkeler arasında uygulanmak üzere geliştirilen, çeşitli güven ve güvenliği artırıcı tedbirleri içeren ve siyasi bağlayıcılığı olan bir belgedir. Bu belgede yer alan temel önlemler şunlardır.
a. Yıllık bilgi değişimi,
b. Savunma planlaması,
c. Risklerin (tehlikelerin) azaltılması,
ç. Askeri temaslar ve iş birliği,
d. Belirli askeri faaliyetlerin ön bildirimi,
e. Belirli askeri faaliyetlerin gözlenmesi,
f. Yıllık faaliyet takvimleri,
g. Kısıtlayıcı hükümler,
ğ. Belge hükümlerine uyulması, denetim/değerlendirme ziyaretleri,
h. Bölgesel tedbirler,
I. İletişim şebekesi,
İ. Yıllık uygulama ve değerlendirme toplantısı.
4. Bu tedbirlerin uygulanması neticesinde;
a. Bilgi değişimi ve yıllık faaliyet takvimi yolu ile, açıklık sağlanmış,
b. Belirli askeri faaliyetlerin ön bildirimi ve gözlenmesi yolu ile şüpheler giderilmiş,
c. Denetim yolu ile de Avrupa'da güvenliğin sağlanmasına büyük katkılar sağlanmıştır.
5. Türkiye; Viyana Belgesi'nde belirtilen Güven ve Güvenlik Artırıcı önlemlere tam olarak uymaktadır. Bunun yanı sıra belgenin içerdiği açıklık tedbirlerinin de ilerisine geçerek komşu olduğu devletler ile bölgesel güvenliğin artırılmasına çalışmaktadır. Bu çerçevede yapılan faaliyetlere Bulgaristan ile Türkiye arasında 1992 yılında imzalanmış olan Edirne Belgesi örnek olarak gösterilebilir. Bu güne kadar Türkiye ve Bulgaristan Edirne Belgesine kapsamında karşılıklı olarak sekizer kez denetim/değerlendirme ziyareti gerçekleştirmiştir.
6. Viyana Belgesi çerçevesinde, Türkiye'nin diğer ülkelerde, diğer ülkelerin ise Türkiye'de icra ettiği faaliyetler aşağıdaki tablolarda gösterilmiştir.
TARAF DEVLETLERİN TÜRKİYE'DE YAPTIĞI VİYANA BELGESİ DEĞERLENDİRME ZİYARETLERİ/DENETİMLERİ BURAYA TABLO KOYULACAK
92 93 94 95 96 97 98 99 2000 TOPLAM
AVUSTURYA 1 1
BULGARİSTAN 1 1 1 1 1 5
RF 1 1 2
UKRAYNA 1 1 2
ROMANYA 1 1
İSVEÇ 1 1 1
TOPLAM 1 2 2 1 1 2 1 2 12
TÜRKİYE'NİN TARAF DEVLETLERLE YAPTIĞI VİYANA BELGESİ DEĞERLENDİRME ZİYARETLERİ/DENETİMLERİ
BURAYA TABLO KOYULACAK
92 93 94 95 96 97 98 99 2000 TOPLAM
ARNAVUTLUK 1 1
BULGARİSTAN 1 1
ERMENİSTAN 1 1 1 3
GÜRCİSTAN 1 1 2
KAZAKİSTAN 1 1
KIRGIZİSTAN 1 1
UKRAYNA 1 1
TOPLAM 1 1 2 2 4 11
DENETİM
DEĞERLENDİRME ZİYARETİ
Nachrichten wurde 136 mal gelesen.